*******
Είναι λογικό όταν έχεις ένα πρόβλημα να θέλεις να έχεις μία πρώτη ενημέρωση για το πώς μπορείς να το αντιμετωπίσεις. Όποιο και να είναι αυτό το πρόβλημα και σε όποιο τομέα Δικαίου και να ανήκει.
Σίγουρα σε πρώτη φάση θα στραφείς στο Internet. Είναι μία από τις πρώτες πηγές αναζήτησης πληροφοριών στη χώρα μας. Στο Internet θα αναζητήσεις τη νομοθεσία που σε αφορά. Το νόμο που πιστεύεις ότι ταιριάζει στο πρόβλημά σου. Δεν έχεις παρά να βάλεις το λήμμα στο Google και αυτό θα σου βγάλει το νόμο που θέλεις. Και όχι μόνο μία φορά. Θα τον δεις πολλές φορές στην πρώτη σελίδα ή και στις επόμενες. Θα τον δεις και σε διαφορετικές αναρτήσεις.
Επιλέγεις να ανοίξεις την πρώτη ανάρτηση και ξεκινάς να διαβάζεις τον νόμο. Θα τον διαβάσεις προσεκτικά. Θα τον διαβάσεις με μεγάλη αφοσίωση. Μπορεί και να τον εκτυπώσεις για να τον έχεις μαζί σου στη διάρκεια της ημέρας. Μέσα σε όλες τις υποχρεώσεις της καθημερινότητας, θα ρίχνεις κλεφτές ματιές στο τσαλακωμένο χαρτί που κουβαλάς και θα υπογραμμίζεις και θα σημειώνεις. Πολλές σημειώσεις και πολλές υπογραμμίσεις. Νοιώθεις ότι το χέρι σου σφίγγει, ο καρπός σου πονάει, έχεις καιρό να πιάσεις στυλό, και το κεφάλι σου πάει να σπάσει. Νοιώθεις ότι κολυμπάς σ’ ένα πέλαγος ανοιχτό, χωρίς προορισμό. Έχεις πνιγεί στα άρθρα, στις παραγράφους και στα εδάφια αλλά συνεχίζεις να διαβάζεις. Διαβάζεις και προσπαθείς να καταλάβεις. Τον διάβασες ολόκληρο τον νόμο, τον διάβασες τον νόμο δύο φορές, αλλά πάλι δεν είσαι σίγουρος ότι έχεις βρει τη λύση.
Δεν θέλεις να τα παρατήσεις. Είσαι σίγουρος ότι κάπου εκεί μέσα, υπάρχει η απάντηση στα δικά σου ερωτήματα. Τελειώνεις την ανάγνωση. Συνειδητοποιείς ότι δεν έχεις βγάλει άκρη. Αποφασίζεις να ψάξεις και άλλο. Βρίσκεις δικαστικές αποφάσεις. Όχι κάτι συγκεκριμένο. Ό, τι έχει αναρτηθεί και ό, τι βγάζει το λήμμα που έβαλες. Ξεκινάς να διαβάζεις. Παίρνεις τα πάνω σου. «Δεν μπορεί, κάποιος θα έχει αντιμετωπίσει το ίδιο πρόβλημα μ’ εμένα», σκέφτεσαι και αναπτερώνεται το ηθικό σου. Διαβάζεις συνέχεια. Έχεις απορροφηθεί τόσο πολύ από τα ιστορικά, που ακούς το κινητό που χτυπάει, επανειλημμένα, το κοιτάς αφηρημένα, και δεν απαντάς. Κοιτάς την ώρα και συνειδητοποιείς ότι είσαι τέσσερις ώρες κολλημένος στην οθόνη. Τέσσερις ώρες σ’ έναν λαβύρινθο! Δεν αισθάνεσαι καλά. Όχι, δεν είναι μόνο τα μάτια σου και αυτός ο πονοκέφαλος. Είναι και το στομάχι σου τώρα. Ένας κόμπος χαμηλά. Σταματάς λίγο και το πιάνεις. Συνειδητοποιείς ότι νοιώθεις φόβο. Αυτή η απόφαση που διάβασες τελευταία σε έχει αναστατώσει.
«Μπορεί να συμβεί και σε μένα». Μία σκέψη έρχεται για να μείνει. Η σκέψη αυτή κολλάει στο μυαλό σου. Όχι, δεν είσαι στο μηδέν, είσαι χειρότερα από εκεί που ξεκίνησες. Πιο αγχωμένος και πιο φοβισμένος. Κλείνεις με δύναμη το laptop και πας για ύπνο. «Αύριο είναι μια άλλη μέρα», λες και ξαναλές στον εαυτό σου, ενώ γυρίζεις και στριφογυρίζεις στο κρεβάτι σου. Αργά το ξημέρωμα σε παίρνει ο ύπνος, βαθιά.
Το πρωί, με δυσκολία ανοίγεις τα μάτια σου, λίγο χουζούρεμα ακόμα, και το πρώτο πράγμα που σκέφτεσαι είναι πάλι αυτό που διάβασες. Σηκώνεσαι απότομα και πας στο μπάνιο. Πλένεις το πρόσωπό σου με κρύο νερό και σκέφτεσαι πάλι την ιστορία. Λες να είναι ένα μήνυμα; Αλήθεια πιστεύεις στα σημάδια;
Κάτι μέσα σου, σου λέει ότι πρέπει να κινητοποιηθείς, ότι πρέπει να κάνεις κάτι άμεσα. Πρέπει. Πόσο απεχθάνεσαι αυτή τη λέξη. Ναι, την απεχθάνεσαι, έλα όμως που ξέρεις ότι κάτι πρέπει να κάνεις. Τι όμως; Ανοίγεις πάλι το laptop. Ούτε καφέ δεν έχεις φτιάξει και εσύ εκεί, στον υπολογιστή πάλι. «Πάλι στο laptop;» Ακούς μία φωνή, που σου λέει: «Σταμάτα και πήγαινε σ’ ένα δικηγόρο. Μην ψάχνεις μάταια ψύλλο στ’ άχυρα».
Μετανιώνεις που δεν το έκανες από την αρχή. Το σκέφτηκες αλλά το ανέβαλλες. Σε μία ώρα θα είχες απάντηση στο πρόβλημά σου, θα ήξερες πού πατάς, πού βρίσκεσαι και πώς πρέπει να κινηθείς. Και όλα αυτά σε μία ώρα, ίσως και λιγότερο. Αρχίζεις να μετράς τις ώρες που έψαχνες και διάβαζες όλες αυτές τις ημέρες. Ώρες χαμένες. Αυτός ο χρόνος θα μπορούσε να έχει δοθεί στον άνθρωπό σου, στη δουλειά σου, όπου τέλος πάντων αγαπάς. Νιώθεις και τύψεις τώρα…
Αποφασίζεις να κάνεις μία διακοπή για λίγο, για μερικές ημέρες, το υπόσχεσαι στον εαυτό σου. Οι μέρες περνάνε, εσύ συνεχίζεις να σερφάρεις στο διαδίκτυο, μιλάς με φίλους στις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης αλλά απέχεις συνειδητά από την αναζήτηση της λύσης του προβλήματος. Όχι ότι αυτό έπαψε να υπάρχει. Αυτό είναι εκεί και σου κλείνει πονηρά το μάτι. Το αγνοείς επιδεικτικά, έχεις τη δύναμη να το κάνεις και αποφασίζεις ότι δεν θα είναι το μείζον θέμα της εβδομάδας σου. Τελικά, αποφασίζεις να το αγνοήσεις παντελώς. Αρκετά κουράστηκες. Αρκετά αγχώθηκες. Αρκετά σε ταλαιπώρησε.
Περνάει η εβδομάδα κι εσύ δεν έχεις ηρεμήσει. Νοιώθεις ακόμα αυτό το σφίξιμο στο στομάχι, μπορεί να έχει πάει και λίγο πιο ψηλά. Δεν θέλεις να το προσδιορίσεις πού έχει φτάσει. Φτάνει που ξέρεις πώς ήρθε και γιατί εμφανίσθηκε. Ήρθε όμως απ’ αυτό; Δεν είσαι και τόσο σίγουρος. Αρχίζεις να σκέφτεσαι μήπως το σύμπτωμα του στομαχιού είναι άσχετο, μήπως δεν έχει σχέση μ’ αυτό που διάβασες, αρχίζεις να σκέφτεσαι αρρώστιες, γιατρούς, γαστροσκοπήσεις. Εσύ, που δεν έχεις πάει ποτέ σε νοσοκομείο!
«Δεν πάει άλλο!», τρομάζεις με τη φωνή σου κι αποφασίζεις να βρεις έναν δικηγόρο αμέσως και να ζητήσεις μία νομική συμβουλή. «Μόνο αυτός μπορεί να με βοηθήσει», συλλογίζεσαι, «και θα μου δώσει απαντήσεις στα ερωτήματά μου αλλά και θα μου διώξει το σύμπτωμα, κυρίως αυτό».
Πιάνεις το κινητό και παίρνεις τον κολλητό σου για να σου δώσει το τηλέφωνο του δικηγόρου του. «Τι το θέλεις;» σε ρωτάει ο Γιώργος (γελάκια). «Όλα καλά με τη Μαρίνα;» «Όλα καλά», του απαντάς κοφτά. Δεν έχεις όρεξη για κουβεντούλα. Κι όταν αυτός σε ρωτάει, αν έχεις πρόβλημα στη δουλειά σου, το κλείνεις βιαστικά μ’ ένα όχι ξερό. Εντάξει, έχεις γίνει και πολύ νευρικός τελευταία.
Τηλεφωνείς στον δικηγόρο και ζητάς ραντεβού. Είναι Παρασκευή μεσημέρι. Ο δικηγόρος σου λέει ότι δεν μπορεί να σε δει πριν την Τρίτη. Πανικοβάλλεσαι. Την άλλη Τρίτη; Τον παρακαλάς να σε δεχτεί νωρίτερα. Και Σάββατο, αν γίνεται, και Κυριακή ακόμα, του λες ότι θα τον πληρώσεις έξτρα γι’ αυτό. Επιμένεις στο έκτακτο της υπόθεσης. Δεν γίνεται νωρίτερα σου απαντάει, πολύ ευγενικά, ο δικηγόρος και σου διαθέτει λίγα λεπτά απ’ τον χρόνο του για να τον ενημερώσεις τηλεφωνικά περί τίνος πρόκειται. Να πάρει μία ιδέα για το έκτακτο. Το έκτακτο!, ναι, το έκτακτο, τι να πεις τώρα … Ευχαριστείς για το ραντεβού της Τρίτης και κλείνεις. Τρεις μέρες μέχρι την Τρίτη. Μετράς πάλι σαν μικρό παιδί. Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα. Λάθος. Παρασκευή είναι σήμερα, αύριο είναι Σάββατο, μετά Κυριακή, Δευτέρα, Τρίτη, όχι δεν είναι πέντε μέρες. Κοιτάς το ημερολόγιο σου, έχεις μπερδευτεί πάλι. Τέσσερις είναι, τέσσερα ολόκληρα εικοσιτετράωρα κι εσύ πρέπει να κάνεις υπομονή.
Αποφασίζεις να φύγεις το Σαββατοκύριακο στην εξοχή. Είναι ευκαιρία να δεις τους δικούς σου. Να ξελαμπικάρει και το μυαλό σου. Θα περάσουν και οι μέρες πιο γρήγορα. Ζητάς άδεια απ’ τη δουλειά σου, την Δευτέρα. Αυτό σε ανακουφίζει. Σκέφτεσαι το ραντεβού της Τρίτης και νοιώθεις ήδη πολύ καλύτερα. Τελευταίο βράδυ στην Αθήνα. Δεν θα βγεις, για να μαζέψεις τα πράγματά σου, να κάνεις και λίγη δουλειά στο σπίτι. Αφού πήρες άδεια την Δευτέρα, πρέπει να αναπληρώσεις την εργασία. «Θα δουλέψω δύο ώρες», σκέφτεσαι και μετά θα κοιμηθώ.
Ανοίγεις το laptop.
Κοιτάς το ρολόι. Είναι τέσσερις τα ξημερώματα. Δεν μπορείς να θυμηθείς πότε έγραψες το λήμμα. Σίγουρα έγινε μηχανικά. Δεν μπορείς να θυμηθείς πόσες ώρες αφιέρωσες στο να διαβάζεις ιστορίες και συμβουλές άλλων χρηστών. Για το θέμα σου, για διάφορα άσχετα θέματα σε διάφορα forum. Το κεφάλι σου πάει να σπάσει, τα μάτια σου τσούζουν και το χέρι πονάει. Κοιτάς τον χυμένο καφέ πάνω στο πληκτρολόγιο, πώς πήγε το χέρι πάνω στην κούπα. Δεν έχεις δύναμη να σηκωθείς να το καθαρίσεις, δεν σε νοιάζει κιόλας. Το πιάνεις και το πετάς στο πάτωμα. Είσαι πάνω του και το κοιτάς. Με δυσκολία κρατιέσαι να μην το πατήσεις.
Θα μείνεις χωρίς υπολογιστή το Σαββατοκύριακο. Ναι, γιατί δεν θα φύγεις τελικά. Με όλες αυτές τις ιστορίες έμεινες και άυπνος, πού να ταξιδεύεις τώρα...
Σημείωση: Τα νομικά θέματα είναι ατελείωτα, πολύπλοκα, πολυποίκιλα και διαρκώς εν εξελίξει. Ένα πρόβλημα μπορεί να δημιουργήσει και άλλο ένα πρόβλημα και αυτό με τη σειρά του μία σειρά από προβλήματα. Νομική συμβουλή δεν μπορείς να πάρεις από το διαδίκτυο, μόνο νομική ενημέρωση και πληροφόρηση και αυτή πάλι, αν δεν έχεις νομική παιδεία, δεν μπορείς να την αξιολογήσεις σωστά. Νομική συμβουλή μπορεί να σου δώσει μόνο ένας δικηγόρος αφού ενημερωθεί εκτενώς και λεπτομερώς για την υπόθεσή σου. Αυτός θα σου εξηγήσει πώς εφαρμόζεται ο νόμος στην δική σου περίπτωση.
Αθήνα 15/02/2013
Στεφανία Σουλή
Δικηγόρος